Excel Models
პრივილიგირებული ინვესტიციის შეფასება
შემთხვევით აღსრულებადი გამოხმობადი ოფციების (RE Calls) შეფასების ტექნიკა გამოიყენება სტარტაპის დაფინანსების კონტრქტით წარმოქმნილი განსაკუთრებული პირობების ანუ ოფციების შესაფასებლად (ბმული)
აქ კონკრეტულად განვიხილავ ერთ მაგალითს და ავტვირთავ ექსელის მოდელს.
მაგალითში განხილულია გამოსყიდვადი პრივილეგირებული (Common Stock + Redeemable Preferred) აქციების ფორმატი, რომელიც შემდეგ რთულდება "დამატებითი ლიკვიდობის პრეფერენციითა" და ან და დამატებით "დივიდენდის უფლების" ვერსიებით.
განიხილება ინვესტირება ასეთი მონაცემებით:
- საინვესტიციო თანხა 6 მლნ $, - 5,000 ახალი აქციის გამოშვებით;
- გამოსყიდვადი (redeemable) თანხის მოცულობა - 5 მლნ $;
- სტარტაპის მფლობელებისა აქციების არსებული რაოდენობა - 10 მლნ;
- ინვესტირების რაუნდი - პირველი;
- ინვესტიციის სავარაუდო სიცოცხლის ხანგრძლივობა 5 წელი;
- ფინანსირების შემდგომი შეფასება - 18 მლნ $ (მათემატიკურად გამოდის ასე).
ანუ, რომ გავამარტივოთ: შინაარსი ასეთია, ინვესტორი დებს 6 მ $, ყიდულობს 1/3-წილს, მაგრამ წილის განაწილებამდე აქვს 5 მ$-ის გატანის უფლება:

შედეგად ვიღებთ ასეთი გასვლის დიაგრამას:

ანუ, სტარტაპის IPO-ზე გასვლისას ან ლიკვიდაციისას, თუ მისი ღირებულება იქნება 5 მილიონამდე, მაშინ ფონდს მიაქვს მთლიანი თანხა, ხოლო შეფასების არსებობის შემთხვევაში 5 მილიონს ზემოთ მას გაქვს 5 მლ-ი და თან მონაწილეობს, როგორც ჩვეულებრივი 1/3-ის მფლობელი ინვესტორი.
შესაბამისად ასეთი კონტრაქტის ღირებულება დაითვლება შემდეგი ფორმულით:
PEV = V - 2/3 C (5)
სადაც:
- PEV - Partial Exit Valuation;
- V - Total Exit Value;
- C - Random Expiration Call Option
- (5)- Strike Price = 5 mln $
შედეგი:

როგორც ხედავთ, ზემოთ ცხრილში მოცემულია დამატებითი მონაცემები გენერალური პარტნიორის წილისა და ინვესტორის ხარჯის შესახებ: GP% = 10%, ხოლო ინვესტორის LP Cost = 7.5 მლ $. - ეს ციფრები როგორ იანგარიშება VC Method-ის განხილვისას აღვწერე და აქ აღარ ჩავუღრმავდები (ბმული).
საინვესტიციო რეკომენდაცია ნეგატიურია, ანუ ციფრები ამბობენ რომ ინვესტორმა ასეთი ინვესტიცია არ უნდა გააკეთოს. მაგრამ რა მოხდება თუ გამოსყიდვადი აქციების ნაწილს მივანიჭებთ ლიკვიდობის უპირატესობას 2X-ით? ან 12 % წლიური დივიდენდების დანამატს?
2X ლიკვიდობის უპირატესობა ცვლიs დიაგრამას და შედეგს:

ასევე დივიდენდების უფლების ინტეგრირებაც გვაძლევს ცვლილებას:

სრული გაანგარიშებების მოდელი, რომელშიც ინტეგრირებულია ოფციების კალკულატორი შეგიძლიათ ნახოთ აქ: RP Option Valuation Excel
P.S.
პრივილეგირებული აქციების RP ვერსია ცალე როგორც წესი არ გამოიყენება, მაგრამ ამის გააზრება უფრო პრაქტიკული ვერსიებისთვის აუცილებელია.
ქვემოთ მოცემულია ანალოგიური მოდელი, რომელიც ეხება კონვერტაციის ოფციას, ანუ როცა პრივილეგირებული აქცია შესაძლებელია კონვერტირდეს ჩვეულებრივ აქციაში. აქაც განხილულია სამი ვარიანტი - ჩვეულებრივი, დამატებით ლიკვიდობის პრეფერენციით და დივიდენდის გაცემის ვალდებულებით:
Convertible Preferred Stock Valuation - Excel
ადაპტირებულია წყაროდან:
*Venture Capital & the Finance of Innovation
Andrew Metrick & Ayako Yasuda
Second Edition