Excess Earnings (Residual Income) valuation მეთოდი არის ორგანიზაციის შეფასების საინტერესო მიდგომა, რომლის კომერციალიზაცია ხშირად ხდება საკონსულტაციო კომპანიების მიერ, იმიტომ რომ შესაძლებელია მასზე დაშენდეს მენეჯმნეტის მოტივაციის სისტემა.
მეთოდი საწყის ეტაპზე შეიძლება დავინახოთ როგორც Excess Cashflow Valuation Model-ი. ანუ, მომავალის ფულადი ნაკადები შეიძლება შინაარსობრივად გავყოთ ორ ნაწილად: 1. ნაკადები რომელთა დისკონტირება მოთხოვნილი განაკვეთით უდრის ინვესტიციის ღირებულებას (NPV=0) და 2. “ნამეტი” ნაკადები. შესაბამისად პირველი ნაწლი შეიძლება ჩავწეროთ როგორც ინვესტირებული კაპიტალი, ხოლო მეორე ნაწილი როგორც ნამეტი ნაკადების (Excess FCF) დისკონტირებული ღირებულება:
მათემატიკური დასაბუთება, რომ ეს ფორმულა ჩვეულებრივი DCF ფორმულას ანალოგია:
2. თუ გავითვალისწინებთ მოგება-ზარალისა და ბალანსის მუხლებიდან ფულადი ნაკადების გამოყვანის ალგებრას, Excess Cash Flow ფორმულა შეიძლება გარდავქმნათ Excess Earning ფორმულად (აქ მათემატიკა საკმარისად რთულია – იხ. წყაროში*).
(ფორმულაში დაშვებაა რომ კომპანია სრულად საკუთარი კაპიტალით ფინანსირდება)
პ.ს.
1. ამ ფორმულის გარდაქმნა შესაძლებელია მოვლენების განვითარების ორ ეტაპიან ფორმულად, როგორც ეს სტანდარტულ DCF მოდელშია;
2. ეს ფორმულა შესაძლებელია გამყონებეული იქნას როგორც WACC-ს მეთოდის ასევე APV მეთოდის და Direct Equity მეთოდის ჭრილში (ისე როგორც DCF).
3. საკონსულტაციო კომპანიები მეთოდის კომერციალიზაციის მიზნით, ახდენენ ბალანის და მოგების მონაცემების კორექტირებას უფრო შინაარსიანი Economic Value Added (EVA)-ს განსასაზღვრავად (იხ. ცხრილი). მაგალითად, R&D შეძლება ხარჯების ნაცვლად აქტივებში გადაიტანონ და შემდეგ გაცვითონ შეხედულებისამებრ… ასეთი ბუღალტრული მოდიფიკაციები რა თქმა უნდა პირდაპირ გავლენას ვერ მოახდენენ ორგანიზაციის შინაგან ღირებულებაზე, მაგრამ ისინი ნამდვილად ცვლიან მენეჯმენტის მოტოვაციასა და ქცევას.
*Corporate Valuation Theory, Evidence and Practice
Mark E. Zmijewski; Robert W. Holthausen
Second Edition