ორგანიზაციის შეფასებისას გარდა იმისა რომ ვაკეთებთ პროგნოზებს, გვჭირდება ფინანსური მდგრადობს მამრავლებზე დაკვირვებაც. რამოდენიმე საინტერესოზე გავამახვილებ ყურადღებას:

  • პროცენტის გადაფარვის მამრავლები (Interest Coverage Ratios):

ფართოდ გავრცელებულია ისეთი მაჩვენებლები როგორიცაა:

EBITA/Interest – ორგანიზაციის უნარი დაფაროს საპროცენტო, ხარჯები კაპიტალური ხარჯების შემცირების გარეშე (ამორტიზაცის დარიცხვის შემდეგ).

EBITDA/interest – ორგანიზაციის უნარი დაფაროს საპროცენტო ხარჯი, როგორც საკუთარი მოგებიდან ასევე ამორტიზაციის დარიცხვმდე. ეს პრინციპში კაპიტალური დანახარჯების შემცირების გზით შეიძლება მოხდეს და უფრო მოკლევადიანი ჯანმრთელობის დასანახად არის მნიშვნელოვანი, რადგან გრძელვადიან პერიოდში კაპიტალური დანახარჯების შემცირება შეუძლებელია.

EBITDAR/Interest – აქ საოპერაციო ლიზნიგის ან/და ქირის ხარჯების გათვალისწინებაც ხდება, მრიცხველიდან ამოღება და მნიშვნელში დამატება. ეს მაჩვენებელი მნიშვნელოვანია ისეთი ინდუსტრიებისთვის როგორიცაა საცალო ვაჭრობა ან ავიაცია, სადაც ქირების წონა ძალიან დიდია.

  • ფინანსური ლევერეჯის შეფასება:

ზოგ ინდუსტრიებში, მომგებიანობა პროცენტთან შედარებით ისე მაღალია, ან/და ცვალებადია, საერთოდ აზრი არ აქვს გადაფარვის მაჩვენებლების დათვლას, ამიტომ უფრო გადავიდნენ Debt-to-EBITDA -ტიპის მაჩვენებლებზე. ასეთი ფარდობა უფრო სტაბილურია დროში და შეფასების საშუალებას იძლევა თუ მკვეთრი გადახრა მოხდა.

გარდა ამისა, ეს მაჩვენებელი უფრო მიმზიდველი გახდა, რადგან ზოგადად გაზრდილია ჰიბრიდული ფასიანი ქაღალდების წონა (მაგ. კონვერტირებადი სესხი), რომელთა ანაზღაურება რეალურად ხდება კონვერტაციის და არა პროცენტის გადახდის გზით, რაც პროცენტის გადაფარვის მაჩვენებელს ხელოვნურად კარგს აჩვენებს.

ფინანსური ლევერეჯის მნიშვნელობის აღსაქმელად ნახეთ ფორმულა:

ROE = ROIC + [ROIC – (1-T)* rd] * D/E

დააკვირდით ფინანსური ლევერეჯი რამდენად მნიშვნელოვანი პარამეტრია. ROE-ს გაზრდა შესაძლებელია როგორც ROIC-ის გაუმჯობესებით (ანუ ოპერაციებით), ისე ლევერეჯის გაზრდით. ორივე გვაძლევს იგივე შედეგს, მაგრამ ლევერეჯის ზრდასთან ერთად იზრდება ROE-ს დამოკიდებულება ROIC-ზე. ანუ ლევერეჯი ROE-ს ზრდის, მფლობელების რისკის ზრიდის ხარჯზე.

  • დივიდენდების გაცემის მაჩვენებელი – Payout Ratio

ეს მაჩვენებელი უნდა შეფასედეს ფულადი ნაკადების რეინვესტირების მაჩვენებელთან ერთად. თუ დივიდენდების წილი მაღალია მოგებაში, თან რეინვესტირება/თავსუფალ ფულათან ერთზე მეტია, ეს ნიშნავს რომ ორგანიზაცია სესხებს გაზრდის დივიდენდების გასასტუმრებლად. თუ პირიქითა სიტუაცია გვაქვს, მაშინ მოსალოდნელია რომ ორგანიზაცია სესხებს შეამცირებს;

  • ღირებულებითი საზომები:

საინტერესოა, ასევე ისეთი საზომების გამოყენება როგორიცაა ორგანიზაციის ღირებულების შეფარდება ნორმალიზაციის ფაქტორებთან EV-to-EBITDA (EBIT, Revenue…) თუ აღმოჩნდება რომ კონკურენტებთან შედარებით ორგანიზაციას აქვს მაღალი ღირებულებითი მაჩვენებელი, უნდა მივაგნოთ მიზეზს, თუ რატომ აფასებს ბაზარი ასე. როგორც წესი მიზეზები უნდა ვეძებოთ ფუნდამენტურ განსხვავებაში – Growth Rate, ROIC, WACC…

წყარო

#VALUATION – Measuring and Managing the Value of Companies
7th Edition
McKinsey & Company
Tim Koller, Marc Goedhart, David Wessels