რატომ უნდა მოერიდოთ აქციების ყიდვას კაპიტალ-ინტენსიურ კომპანიებში? Pecking Order Theory…
თუ ფინანსური ლევერეჯის ოპტიმიზაციის თეორია (Trade-of Theory) პრაქტიკაში მუშაობს, მაშინ რატომ არ ცდილობენ მენეჯერები მიზნობრივი ლევერეჯის მიმართულებით სვლას? რატომ განსხვავდება ლევერეჯის დონეები ერთიდაიმავე ინდუსტრიაში მყოფ კორპორაციებში?
საკენკის თანმიმდევრულობის თეორია (Pecking Order Theory) მენეჯერების ქცევას შემდეგნაირად ხსნის:
თეორია ეყრდნობა ინფორმაციის “ასიმეტრიულობას” მენეჯერებსა და აქციონერებს შორის. მენეჯერებს აქვთ მეტი ინფორმაცია და მათი ქცევები იკითხება აქციონერების მხრიდან არაპირდაპირ.
თუ მენეჯერი არის ოპტიმისტურად განწყობილი, და ფიქრობს რომ მისი კომპანიის აქციების ფასი დაბალია შინაგან ღირებულებაზე, მაშინ ის იღებს სესხს და არ უშვებს აქციებს. თუ მენეჯერი პესიმისტია მაშინ, ლოგიკურად, მან უნდა გამოუშვას აქციები, მაგრამ ამ მესიჯით უარყოფით გავლენას მოახდენს აქციის ფასზე, ამიტომ ისიც იღებს სესხს სანამ ეს შეუძლია (ვიღებთ ბაბოლს).
ამიტომ მენეჯერები უპირატესად ცდილობენ რომ ინვესტიციები განახორციელონ შინაგანი რესურსით (მოგებით) და თუ არ არის საკმარისი მაშინ ყველა შემთხვევაში სესხის აღებას იწყებენ… ამიტომ დამატებითი კაპიტალის ემისიამდე საქმე მიდის მაშინ როცა ბიზნესი დასტრესისლია.
ეს თეორია ასკვნის რომ აუცილებელია ფინანსური ბალიშის (ქეშის) არსებობა მუდმივად, რომ მოხდეს საინტერესო შესაძლებლობების დაფინანსება. თუ ეს ბალიში არ იქნება მოხდება სესხებით სტრესისკენს სწრაფვა და ბოლოს გაუფასურებული კაპიტალით ფულის მოზიდვა…
ფინანსურ ბალიშსაც აქვს თავისი პრობლემები – მენეჯერები როგორც წესი ჭარბ ფულს არამიზნობრივად ხარჯავენ.
კვლევებით მიღებული დასკვნები – რა მოქმედებს D/(D+E) კვეთაზე:
1. კორპორაციის ზომა – დიდ კომპანიებს დიდი სესხები აქვთ;
2. მატერიალური აქტივები – დიდი ფიქსირებული აქტივები ასტიმულირებს მეტ სესხებს;
3. მომგებიანობა – მაღალი მომგებიანობა დაბალი სესხები;
4. Market-to-book – რაც მაღალია ეს მაჩვენებელი მით დაბალია სესხების წილი დაფინანსებაში
პ.ს.
როგორც ჩანს ამ თეორიის ძალიან ჯერათ ჭკვიან ინვესტორებს, რადგან ისინი ეძებენ მაღალ მარჟიან და დაბალ კაპიტალ-ინტენსიურ კომპანიებს. ასეთი კომპანიების, დასტრესვის ალბათობა ბევრად ნაკლებია. ამასთან მარტო მარჟა საკმარისი არ არის იმის დასანახად, აქვს თუ არა ორგანიზაციას კონკურენტული უპირატესობა. ბუღალტრული მარჟა შესაძლოა განპირობებული იყოს მსხვილი საწარმოო აქტივებისა და უძრავი ქონების ფლობით (ფინანსურ ანგარიშებში არ ჩანს ალტერნატიული ხარჯები).
ასეთი, კაპიტალ-ინტენსიური, ორგანიზაციები ძნელად იზრდებიან, რადგან ზრდა მოგების დიდი ნაწილის უკან ჩაბრუნებას მოითხოვს… წარმოიდგინეთ რა რთული იქნება ასეთმა ორგანიზაციამ გააორმაგოს გაყიდვები…
წყარო:
Principles of Corporate Finance – by F. Allen, R. A. Brealey, & S. Myers