აქვს თუ არა მნიშვნელობა Income აქციას ყიდულობ თუ Growth-ს? ახდენს თუ არა აქციის ფასზე გავლენას ის რომ ორგანიზაცია დივიდენდებს არიგებს თუ სრულ ან ნაწილობრივ რეინვესტირებას აკეთებს?

აქციის ფასი როგორც ყველა სხვა აქტვის შემთხვევაში გამომდინარეობს მომავალში გენერირებული ფულადი ნაკადების მოლოდინიდან. ეს ფულადი ნაკადები შინაარსობრივად ორ ნაწილად იყოფა, დივიდენდები და კაპიტალური მოგება/წაგება რასაც აქტივის ფასის ცვლილება იძლევა პერსპექტივაში.

ორგანიზაციის ზრდა ნიშნავს რომ კომპანია მოგების რეინვესტირებას აკეთებს, – ყიდულობს ახალ მანქანა დანადგარებს, ფულს დებს ბრენიდს განვითარებაში და ა.შ. თუ რეინვეტირებას არ აკეთებს რეალური ზრდა ნულოვანია.

თუ ორგანიზაცია ზრდასრულია, სტაბილურია და მოგებიდან დივიდენდებს სრულად არიგებს მაშინ მისი უკუგების მოლოდინი (კაპიტალიზაციის განაკვეთი – Opportunity Cost of Capital) ასეთი ფორმულით აღიწერება:

r=DIV(1)/P(0). ანუ მომდევნო პერიოდის დივიდენდის შეფარდება მიმდინარე ფასთან.

ჰიპოტეტურად წარმოიდგინეთ, რომ ორგანიზაციამ გადაწყვიტა მოგების ნაწილის რეინვესტირება იმავე უკუგების მქონე პროექტში როგორის r-ია, მაშინ რა მოუვა აქციის ფასს? არც არაფერი…

საქმე იმაშია რომ ასეთ პროექტში NPV ნული გამოდის, და ინვესტორების მიმიდინარე დანაკარგს დივიდენდების შემცირებიდან, ანაზღაურებს მომავლის დივიდენდების ზრდა…

ფოტოზე მონიშნულია ზუსტად ასეთი ვერსია… თუ კომპანია მოახერხებს უკეთესი მომგებიანობის პროექტში ინვესტირებას აქციის ფასი გაიზრდება და პირიქით.

სწორედ ამიტომ ხშირად აქციის ფასის გამომხატველ ფორმულაში დივიდენდებს ანაცვლებენ EPS (მოგება აქციაზე)-ით და უმატებენ PVGO-ს (მომავალში ზრდის შესაძლებლობების დისკონტირებული ღირებულება). შესაბამისად აქციის ფასი ასე აღიწერება:

P(0)=EPS(1)/r + PVGO

რატომ არის ეს მნშვნელოვანი?

1. მენეჯერები ხშირად მომდევნო პერიოდის EPS-ს ურევენ r-ში. რაც ძალიან მძიმე შეცდომას იძლევა. მათი ტოლობა შესაძლებელია მხოლოდ მაშინ როცა ახალი პროექტების NPV-ნულია. ამიტომ არსებობს ბევრი ორგანიზაცია, რომელიც წამგებიანია მაგრამ აქციების ფასი დადებითი და ხშირად ზრდადია;

2. როცა აქციის ან ორგანიზაციის წილის შეფასება ხდება, ფულადი ნაკადები ტყდება ორ ნაწილად, – პირველი სანამ ორგანიზაციის ზრდა პროგნიზირებადია და მეორე, მას შემდეგ რაც PVGO-ხდება ნული. ეს კი ის პერიოდია როცა ბაზარზე მოსალოდნელია კონკურენცია და შესაბამისად დადებითი NPV პროექტების არსებობა შეუძლებელია. კონკურენციას ბაზარი მიჰყავს ნულოვან NPV-მდე და ეს ადრე თუ გვიან ყველა სექტორში ხდება.

ამ ნაწილს უფრო მნიშნელოვანს ხდის ის ფაქტი რომ ორგანიზაციები გრძელვადიანი სიცოცხლის მქონე და ხშირად უკვდავი ორგანიზმები არიან, ამიტომ მათი ღირებულების 60%-80% დამოკიდებულია სწორედ მას შემდეგ პერიოდზე როცა PVGO ნულოვანი ხდება. ამიტომ პროგნოზირებისას, უკუგების მაჩვენებლის 1%-ით ზრდასაც კი ძალიან დიდი გავლენის მოხდენა შეუძლია შეფასების მაჩვენებლებზე… სწორედ ამიტომ ზრდის ჩადება გრძელვადიან პერიოდში ხშირად შეცდომას ნიშნავს…

ფოტოს და მოსაზრებების წყარო:
Principles of Corporate Finance, 12th Edition
By Richard Brealey, Stewart Myers and Franklin Allen