P/E - მამრავლი

ღირს თუ არა ფასიან ქაღალდებში ინვესტირება P/E მაჩვენებელზე დაყრდნობით? ბევრი ინვესტორი იყენებს შეფასების ძირითად მულტიპლიკატორად P/E-ს. თვილიან რომ, თუ ეს მაჩვენებელი ისტორიულთან, კონკურენტებთან ან/და საშუალო დარგობრივთან შედარებით დაბალია, ე.ი. დაუფასებელია და მოსალოდნელია აქციების ფასის გაზრდა. მაგრამ არის ეს ასე?

P/E-ს დადებითი მხარე ის არის, რომ ის ორგანიზაციის ღირებულების განმსაზღვრელი მთავარი ფუნდამენტური მაჩვენებლებით იხსნება (ROIC, Growth, WACC). გაგახსენებთ, რომ ინვესტორისთვის მნიშვნელობა არ აქვს, კომპანია როგორი დოზით არიგებს დივიდენდებს, თუ ის დადებით NPV პროექტებში რე-ინვესტირებას ახერხებს...

მეორეს მხრივ, P/E-მდე მისასვლელად რაღაც კომპონენტები გვაკლია, რომელთა გაუთვალისწინებლობა მცდარ გადაწყვეტილებებს იწვევს:

პირველი, P/E -ზე გავლენა აქვს D/E ლევერეჯს. ROIC, Growth Rate & WACC განსაზღვრავენ ორგანიზაციის ჯამურ ღირებულებას და არა მხოლოდ Equity-ის ნაწილს. ინვესტორისთვის მნიშვნელოვანია არა მარტო ის თუ რა მოგებას აკეთებს ორგანიზაცია ერთ აქციაზე, არამედ როგორია ამ მოგების რისკის დიაპაზონი. მაღალი D/E მოსალოდნელი მოგების ბუნდოვანების ამპლიტუდას ზრდის და შესაბამისად მეტი რისკისთვის მეტი მომგებიანობას მოითხოვს ბაზარი. ანუ რაც უფრო მეტია D/E, ბუნებრივად მით უფრო ნაკლებია P/E.

მეორე, P/E-ზე გავლენას ახდენს სააღრიცხვო პოლიტიკა, რომელიც ორგანიზაციის შინაარსობრივ ღირებულებას ხშირად ცდება, ძირითადად ცვეთის ნაწილში (შესაძლოა ბრენდინგის, გუდვილის, R&D-ს ნაწილშიდაც). ამიტომ გათვითცნობიერებული ინვესტორები მულტიპლიკატორების შედარებისას P/E-თან ერთად იყენებენ EV/EBITDA მაჩვენებელსაც, რომელიც იძლევა "მსხალის მსხალთან" შედარების შესაძლებლობას. დიაგრამაზე ჩანს, კონკურენტების შედარება P/E და EV/EBITDA-ს მაჩვენებლების მიხედვით*. ხვდებით ალაბათ, როგორ შეცდომაში შეხვალთ თუ მათგან უბრალოდ შეარჩევთ დაბალი P/E-ს მქონეს.

და ბოლოს, P/E მაჩვენებელი ძალიან მგრძნობიარეა Growth Rate-ს მიმართ, ამიტომ კონკურენტების ერთმანეთთან შედარებისას, მნიშვნელოვანია ისეთების დაჯგუფება, რომელთა ზრდის მაჩვენებლები ერთიდაიგივე რანგშია. თუ მაღალი ზრდის რანგის კონკურენტს შეადარებთ დაბალი ზრდის მქონე კონკურენტთან, უფრო დაბალი P/E თითქმის არაფრის მთქმელი იქნება...

*წყარო:
Value: The Four Cornerstones of Corporate Finance
by McKinsey & Company Inc., Tim Koller, Richard Dobbs, Bill Huyett